با توجه به نظریه مشورتی شماره 7/98/841 مورخ 1398/6/24 آن اداره کل

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/04/10

استعلام

با توجه به نظریه مشورتی شماره 7/98/841 مورخ 1398/6/24 آن اداره کل خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید: آیا در تمام موارد غیر قراردادی، که مدعی علیه اشخاص دولتی مطالبه خسارت می کند، باید در دیوان عدالت اد ا ری تقصیر یا تخلف مراجع دولتی را به اثبات رساند؟ برای مثال، چنانچه به دلیل عدم بارگیری کالا در مهلت معقول در گمرک، کالا فاسد شود و صاحب کالا دعوای مطالبه خسارت مطرح کند، موضوع باید در دیوان عدالت اداری مطرح شود و یا دادگاه؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، با توجه به حکم مقرر در تبصره یک اصلاحی ) 10 / 2 / 1402 ( ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، در مواردی که در نتیجه تخلف مأموران واحدها و دستگاه های موضوع بندهای ) 1 ) و ( 2 ( این ماده در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل آنان از انجام وظایف م زبور خسارتی به اشخاص وارد آید، رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت وارده به طرفیت مأمور یا مأموران متخلف در صلاحیت دیوان عدالت اداری است و شعبه دیوان در صورت احراز تخلف از حدود مقررات و وظایف قانونی و یا اختصاصی و یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور و احراز ورود خسار ت و رابطه سببیت بین تخلف و خسارات وارده، وفق ماده 3 قانون مسوولیت مدنی مصوب 1339 ، میزان، طریقه و کیفیت جبران خسارت را مشخص و مورد حکم قرار می دهد؛ اما در خصوص خسارات وارده توسط مأموران یاد شده که ارتباطی به تصمیمات و یا اقدامات اداری آنان ندارد و از حدود ا ختیارات و وظایف قانونی و اختصاصی آنان خارج است، رسیدگی به دعوای مطالبه این خسارات، از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است. ثانیاً، با توجه به تبصره یک اصلاحی 1402 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، استناد به نظریه مشورتی سابق الصدور این اداره کل به شماره 841 / 98 / 7 مورخ 21 / 6 / 1398 موضوعا ً منتفی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه