چنانچه در عقد نکاح دائم، عاقد میزان مهریه زوجه را سه دانگ
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/12/12
استعلام
چنانچه در عقد نکاح دائم، عاقد میزان مهریه زوجه را سه دانگ مشاع یک فقره پلاک ثبتی درج کند و به سبب در رهن بودن ملک، این موضوع در دفتر املاک به ثبت نرسد، آیا درج این موضوع در سند نکاحیه، آثار سند رسمی مالکیت را دارد و می توان بر اساس آن دعوای خلع ید مطرح کرد؟
نظریهٔ مشورتی
اولاً، در خصوص ثبت مال غیرمنقول دارای سابقه ثبتی به عنوان مهریه زوجه، با توجه به قوانین و مقررات حاکم؛ از جمله مواد 22 و 48 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی، ماده 32 آیین نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و قانو ن سردفتران و دفتریاران مصوب 10 / 1 / 1400 با اصلاحات و الحاقات بعدی و جزء » الف « بند 153 بخشنامه مجموعه شماره بخشنامه موضوع )اصلاحی ثبتی های 5313/1401 مورخ 16 / 1 / 1401 معاونت امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور(، که مقرر می دارد سردفتر رسمی ازدواج مکلف است د ر مورد صداق غیرمنقول » قبل از ثبت واقعه ازدواج )حالت اول در صورت ایجاد زیرساخت فنی( یا )حالت دوم در صورت عدم امکان استعلام برخط از واحد ثبتی از طریق دفتر اسناد رسمی( وضعیت ملک را از اداره ثبت محل مربوطه از طریق سامانه استعلام نماید و در صورت نبودن اشکال قان ونی نسبت به ثبت واقعه اقدام نماید، سپس از طریق سامانه مربوطه، مراتب را جهت تنظیم سند صداق غیرمنقول به دفتر اسناد رسمی اعلام می نماید. سر دفتر اسناد رسمی مکلف است نسبت به تنظیم سند صداق غیرمنقول اقدام و سند ازدواج را عینا ً در سامانه ثبت الکترونیک اسناد رسمی برابر مقررات ثبت نماید. « و با لحاظ رأی شماره 140331390000825043 مورخ 13 / 6 / 1403 هیأت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری متضمن رد شکایت ابطال بند 153 از مجموعه بخشنامه های ثبتی، پس از ثبت سند صداق غیرمنقول در سامانه ثبت الکترونیک اسناد رسمی است که زو جه به عنوان م الک رسمی مال غیرمنقول موضوع مهریه به رسمیت شناخته می شود. ثانیاً، بنا به مراتب پیش گفته، هرچند سند تنظیم شده توسط سردفتر رسمی ازدواج و طلاق سند رسمی نکاح است؛ اما صرف درج مهریه غیرمنقول در سند یادشده و بدون ثبت آن در دفتر املاک موجب نمی شود ت ا زوجه دارای سند رسمی مالکیت موضوع ماده 22 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی محسوب شود و به صرف تنظیم سند نکاحیه و درج مهریه غیرمنقول در آن بتواند دعوای خلع ید اقامه کند. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه