1 - با توجه به بند » پ « ماده 14 قانون

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1404/08/20

استعلام

1 - با توجه به بند » پ « ماده 14 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و قرارگیری دیه در اقسام مجازات، چنانچه دادگاه در راستای تبصره یک ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، دفاع ورثه مرتکب را اخذ کند، آیا باید پس از تشکیل جلسه رسیدگی، قرار تأمین کیفری متناسب با میزان دیه نسبت به آنان صادر یا آنک ه ورثه را بلاقید آزاد کند؟ 2 - با توجه به حکم ماده 215 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و لزوم تعیین تکلیف نسبت به وسیله ارتکاب جرم که در حین رسیدگی کشف شده است، تکلیف مرجع رسیدگی کننده نسبت به چاقو، قمه و پنجه بوکس کشف شده از متهمان، معدوم سازی اشیاء مذ کور است و یا ضبط این اشیاء؟ در فرض اخیر، ضبط در حق چه مرجعی و چگونه باید صورت گیرد؟

نظریهٔ مشورتی

1 - مسوولیت عاقله مرتکب به پرداخت دیه، ناشی از قانون و یک حکم تکلیفی است، نه ناشی از جرم یا مسوولیت جزایی؛ بنابراین در مواردی که حسب وجود دلایل، برای مقام قضایی مشخص شود که جنایت ارتکابی مشمول عنوان خطای محض است و مسوولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است، مطابق تب صره 2 ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 رفتار می شود و » تفهیم اتهام و اخذ تأمین کیفری از عاقله « فاقد وجاهت قانونی است. 2 - اموال و اشیاء مذکور در استعلام )چاقو، قمه و ...( که مورد استفاده در ارتکاب جرم قرار گرفته است با توجه به ماده 215 قانون مجازا ت اسلامی مصوب 1392 و ماده 148 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، به دستور دادگاه رسیدگی کننده به جرم، ضبط می شود؛ زیرا آلات و ادواتی که » فاقد کاربری مجاز « باشند مانند » مشروبات الکلی « معدوم می شوند؛ در حالی که وسایل مندرج در استعلام را می توان در غیر موارد جرم نیز استفاده نمود. در مواردی که دادگاه کیفری حکم به ضبط این اشیاء را صادر کند، با عنایت به مواد 1 ، 32 و 37 قانون تأسیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی مصوب 1370 باید تحویل این سازمان شود. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قض اییه