1 - آیا داوری موضوع بند 14 ماده 57 قانون بخش تعاونی
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/12/12
استعلام
1 - آیا داوری موضوع بند 14 ماده 57 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 با اصلاحات و الحاقات بعدی، از مصادیق داوری اجباری است؟ 2 - چنانچه در اساسنامه شرکت تعاونی تصریح شده باشد که رسیدگی به اختلافات و دعاوی میان شرکت تعاونی با اشخاص حقیقی و حقوقی در صلاحیت داور )اتاق تعاون( است؛ اولاً، آیا رسیدگی به اختلافات و دعاوی ناشی از قراردادها و معاملات شرکت تعاونی با اشخاص حقیقی یا حقوقی، د ر صلاحیت داور )اتاق تعاون( است؟ ثانیاً، آیا رسیدگی به اختلافات و دعاوی ناشی از ضمانت قهری میان شرکت تعاونی با اشخاص حقیقی یا حقوقی، در صلاحیت داور )اتاق تعاون( می باشد؟ ثالثاً، آیا اطلاع یا عدم اطلاع شخص حقیقی یا حقوقی از اساسنامه شرکت تعاونی، در صلاحیت داور )اتاق ت عاون( موثر است؟
نظریهٔ مشورتی
1 و 2 - بند 14 ماده 57 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 با اصلاحات و الحاقات بعدی، یکی از وظایف اتاق های تعاون را » داوری در امور حرفه ای بین اشخاص حقوقی بخش تعاونی با یکدیگر و یا با سایر اشخاص حقیقی و ح قوقی و نیز بین هر شخص حقوقی بخش تعاونی با اعضایش از طریق مرکز داوری اتاق « اعلام کرده است و در تبصره 6 ماده مذکور نیز اشخاص حقوقی تعاونی را مکلف کرده است تا ارجاع به داوری اتاق تعاون را در اساسنامه خود درج کنند؛ بنابراین، اولاً، ارجاع اختلاف به داوری اتاق ت عاون باید همانند دیگر داوری ها با توافق طرفین صورت گیرد. ثانیاً، درج شرط داوری در اساسنامه شرکت تعاونی، صلاحیت رسیدگی به اختلاف اعضای تعاونی با یکدیگر و نیز با تعاونی را به اتاق تعاون میدهد و حتی سهامداران غیرعضو نیز به دلیل پذیرفتن اساسنامه با ورود به شر ک ت، در اختلافات خود در امور حرفهای با تعاونی و دیگر سهامداران و اعضا ملزم به تبعیت از شرط داوری اتاق تعاون خواهند بود؛ با وجود این، با توجه به مقررات فوقالذکر و بند یک ماده یک آیین نامه داوری در بخش تعاونی مصوب 22 / 6 / 1389 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شر ط داوری مذکور در اساسنامه شرکت تعاونی قابل تسری به اشخاص حقیقی و حقوقی دیگر نیست. ثالثاً، در مورد اختلافات ناشی از قراردادهای شرکت تعاونی با اشخاص ثالث، درج شرط داوری در اساسنامه شرکت تعاونی، طرف مقابل قرارداد را به مراجعه به داوری اتاق تعاون ملزم نمیکند؛ لذا دادگاه صرفا ً در صورتی میتواند قرار عدم استماع دعوا صادر کند که شرط داوری در قرارداد درج و یا موافقتنامه مستقل دیگری بین طرفین منعقد شده باشد. رابعاً، در فرض ارجاع اختلاف به داوری اتاق تعاون در اساسنامه اشخاص حقوقی تعاونی یا با توافق طرفین اختلاف؛ اعم ا ز اشخاص حقیقی و حقوقی، دادگاه در محدوده شرط داوری ممنوع از رسیدگی است و هر یک از طرفین می توانند از مرکز داوری اتاق تعاون، رسیدگی به اختلاف را درخواست کنند. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه