با توجه به نظریات مشورتی متعدد آن اداره کل که ملاک تعیین

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1404/10/24

استعلام

با توجه به نظریات مشورتی متعدد آن اداره کل که ملاک تعیین صلاحیت را تاریخ تقدیم دادخواست و صلاحیت محاکم صلح را از نوع صلاحیت نسبی میداند، خواهشمند است به پرسش زیر پاسخ دهید: در خصوص دعاوی مربوط به اموال غیر منقول که وفق ماده 61 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1۳7۹ و ماده 64 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1۳66 با اصلاحات و الحاقات بعدی، هزینه دادرسی این قسم دعاوی بر اساس قیمت منطقه ای محاسبه و وصول و بهای خواسته نیز توسط خواهان تعیین میشود، چنانچه دعوایی به خواسته فوق مطرح و بهای ارزیابی شده در حدود صلاحیت دادگاه صلح باشد که رأی آن قابل تجدیدنظر خواهی است، آیا اعتراض خواهان به بهای خواسته در دادگاه صلح که دارای صلاحیت نسبی است و تأثیری در تجدید نظرخواهی از حکم صادره ندارد، قابل استماع است؟ از آنجا که تغییر بهای خواسته از حیث مرجع تجدید نظر و فرجامخواهی تأثیری ندارد، آیا صدور قرار عدم صلاحیت از سوی دادگاه صلح به شایستگی دادگاه حقوقی صحیح است؟

نظریهٔ مشورتی

عدم تصریح به موثر بودن اختلاف طرفین در بهای خواسته در امر صلاحیت دادگاه در ماده 6۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1۳7۹ ، بر خلاف ماده 88 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1۳18 و ماده 27 قانون تش کیل دادگاه های عمومی مصوب 1۳58 ، به دلیل آن بوده است که قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1۳7۹ ناظر بر دادگاه های عمومی حقوقی بوده و در زمان تصویب این قانون دادگاه هایی با صلاحیت نسبی )به معنای اخص( برای رسیدگی به دعاوی حقوقی وجو د نداشته است؛ در حال حاضر با اصلاح قانون شورهای حل اختلاف مصوب 1402 و تشکیل دادگاه های صلح و با لحاظ نصاب مقرر برای صلاحیت دادگاه های اخیرالذکر، در فرض سوال ایراد به صلاحیت قابل پذیرش به نظر می رسد و بهای تعیین شده طی فرآیند اعتراض موضوع ماده 6۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1۳7۹ ملاک صلاحیت است و صدور قرار عدم صلاحیت در این فرض صحیح است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه