بر اساس ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، »
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/12/02
استعلام
بر اساس ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، » شاکی می تواند جبران تمام ضرر و زیان های مادی و معنوی و منافع ممکن الحصول ناشی از جرم را مطالبه کند .« از طرف دیگر به دلالت نص تبصره 2 همان ماده » منافع ممکن الحصول تنها به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید. همچنین مقررات مرتبط به منافع ممکن الحصول و ن یز پرداخت خسارت معنوی شامل جرایم موجب تعزیرات منصوص شرعی و دیه نمی شود. « الف - حال با توجه به تبصره ماده قانونی اخیرالذکر، چنانچه در حادثه ای نقاش زبردست، جراح حاذق و یا راننده تاکسی دچار مصدومیت شدید شود، به نحوی که برای چندین ماه قادر به انجام هیچ گونه ف عالیتی نباشد و منا فع مسلمی از ایشان به عنوان منافع محقق الحصول سلب گردند، آیا این خسارات و منافع تقویت شده با لحاظ قاعده فقهی » لاضرر و لاضرار فی الاسلام « و مواد 1 و 3 قانون مسوولیت مدنی قابل مطالبه است؟ ب( منظور از عبارت » منافع ممکن الحصول تنها به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید « مندرج در تبصره یادشده چیست؟
نظریهٔ مشورتی
منافع ممکن الحصول، منافعی هستند که مقتضی وجود آنها حاصل شده باشد. این گونه منافع را عرف و قانون در حکم موجود می داند و چنانچه کسی آن را تلف کند یا باعث تفویت آن شود، باید خسارت ناشی از اقدا م خود ر ا جبران کند؛ مانند اجرت المثل ایام بیکاری راننده شاغل تاکسی صدمه دیده که با توجه به تبصره 2 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری و قواعد تسبیب و لاضرر و مقررات قانون مسوولیت مدنی، این قبیل منافع قابل مطالبه اند؛ به هرحال تمیز و تشخیص منافع ممکن الحصول در هرمورد، به عهده قاضی رسیدگی کننده می باشد و احصاء مص ادیق آن از وظایف این اداره کل خارج است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه