دقیقا منظور و ملاک از عبارات » به طور گسترده « ،

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/03/01

استعلام

دقیقا منظور و ملاک از عبارات » به طور گسترده « ، » اخلال شدید « ، » خسارت عمده « و » در حد وسیع « در ماده 286 قانون مجازات اسلامی چه می باشد؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، منظور از کلمه » گسترده « در ماده 286 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، ارتکاب جرم و جنایت متعدد در جامعه در حد وسیع است؛ به نحوی که بتوان به آن، عنوان » فساد فی الارض « داد. تشخیص گسترده بودن جرم و جنای ت همان طور که در تبصره این ماده آمده، با توجه به مجموع ادله و شواهد، قصد اخلال گسترده در نظم عمومی، ایجاد ناامنی، ایراد خسارت عمده و آثار و تبعات جرایم ارتکابی به عهده قاضی رسیدگی کننده است و نمی توان حد و حد ودی از قبل برای آن تعیین نمود. ثانیاً، » اخلال شدید در نظم عمومی کشور « نیز امری عرفی است و تشخیص آن، با توجه به میزان آثار و تبعات جرم به عهده قاضی رسیدگی کننده است. قانونگذار با به کاربردن کلمه » شدید « در نظر داشته که اخلا ل جزیی در نظ م عمومی کشور را از شمول عنوان » افساد فی الارض « خارج کند. ثالثاً، مقنن ملاک و معیار مشخصی در خصوص » خسارت عمده به تمامیت جسمانی افراد یا اموال عمومی و خصوصی « به کار رفته در ماده 286 پیش گفته ارائه نکرده است؛ لذا تشخیص آن امری عرفی است که با توجه به میزان آثار خسارت به تمامیت جسمانی افراد یا اموال خصوصی و عمومی به عهده قاضی رسیدگی کننده است و قانونگذار با به کاربردن کلمه » عمده « در این عبارت، در نظر داشته است که ورود خسارت جزیی به تمامیت جسمانی افراد یا اموال عمومی و خصوصی را از شمول عنوان » مفسد فی الارض « خارج کند. رابعاً، دایرکردن مراکز فساد و فحشا موضوع ماده 286 پیش گفته، نیز در صورتی عنوان افساد فی الارض محسوب می شود که ارتکاب جرم » در حد وسیع « موجب اشاعه فساد یا فحشا در جامعه شود که تشخیص آن نیز در هر مورد با توجه به تحقیق و بررسی همه جانبه و مراج عه به عرف و میزان آثار و تبعات جرم به عهده قاضی رسیدگی ک ننده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه