شخص صغیری مرتکب قتل شده و در زمان ارتکاب 14 سال و
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/12/12
استعلام
شخص صغیری مرتکب قتل شده و در زمان ارتکاب 14 سال و 4 ماه و 18 روز قمری داشته است. دادگاه وی را به یک سال نگهداری در کانون اصل اح و تربیت و از حیث جنبه خصوصی بزه نیز به جهت اثبات جرم از طریق اقرار خود صغیر، به پرداخت یک دیه کامل مرد مسلمان و یک سوم دیه کامل )به جهت وقوع قتل در ماه حرام( محکوم نموده است. با توجه به اتمام مدت یکسال نگهداری در کانون اصلاح و تربیت و اینکه در حال حاضر مرتکب 16 سال تمام شمسی دارد و اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی امکان پذیر نیست، آیا آزادی وی تا زمان رشد و اتمام مهلت سه ساله پرداخت دیه منوط به سپردن تأمین متناسب در راستای ذیل ماده 287 و همچنین ماده 507 قانون آیین دادرسی کیفری است یا به جهت ارتکاب جرم در زمان طفل بودن باید به والدین و یا سرپرست قانونی وی سپرده شود؟
نظریهٔ مشورتی
برابر بند » ب « ماده 292 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جنایات صغیر خطای محض محسوب می شود و طبق ماده 463 همان قانون پرداخت دیه بر عهده عاقله است و طبق ماده 168 این قانون، اقرارکننده باید حین اقرار بالغ باشد و در فرض استعلام، مرتکب در زمان اقرار بالغ نبوده است؛ لذا موضوع از شمول قسمت اخیر ماده 463 آن قانون خارج بوده و پرداخت دیه جنایات صغیر بر عهده عاقله است. بنا به مراتب فوق و لحاظ آن که پرداخت دیه برابر قانون بر عهده عاقله می باشد و دسترسی به محکوم علیه موضوع ماده 507 قانون آیین دادرسی کیفری موضوعا ً منتفی است، لذا محمل قانونی برای صدور قرار تأمین کیفری توسط قاضی اجرای احکام کیفری وجود ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه