به پیوست تصویر دو نامه به شماره های 1399035003652128 شعبه اول اجرای

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1399/10/16

استعلام

به پیوست تصویر دو نامه به شماره های 1399035003652128 شعبه اول اجرای احکام کیفری دادسرای ارومیه و شماره 1/7/92/4088 مورخ 1392/4/8 سازمان ثبت احوال کشور ارسال می گردد. همان طور که ملاحظه می نمایند نامه های فوق حکایت از محرومیت اشخاص از دریافت خدمات سجلی به دلیل داشتن محکومیت جزایی دا رد این اشخاص و افرادی با وضعیت مشابه در خارج از کشور اقامت دارند وزارت شماره بخشنامه مغایر سجلی خدمات ارائه از اشخاص محرومیت است معتقد خارجه امور 9000/28766/100 مورخ 1399/2/29 ریاست محترم قوه قضاییه است تقاضا دارد نظریه اداره کل محترم حقوقی را در خصوص سوالا ت ذیل اعلام دارند: 1 - آیا مقامات دادسرا به منظور دستیابی به متهم یا محکوم می توانند اشخاص را از دریافت خدمات سجلی محروم کنند؟ 2 - آیا دادگاه ها در تعیین مجازات اصلی یا تکمیلی می توانند اشخاص را از دریافت خدمات سجلی محروم نمایند؟ 3 - آیا محرومیت از دریافت خدمات سجلی می تواند جزو مجازات های تبعی باشد؟ 5 - آیا صدور دستور محرومیت از خدمات سجلی مغایرت با بخشنامه شماره 9000/28766/100 مورخ 1399/2/29 راجع به ارائه خدمات کنسولی به ایرانیان خارج از کشور دارد؟

نظریهٔ مشورتی

1 - بهره مندی اشخاص از ارائه خدمات سجلی از جمله حقوق مدنی هر شخص است و اصولا ً با توجه به اصل بیست و دوم قانون اساسی نمی توان کسی را از این حقوق محروم کرد، مگر در مواردی که قانون تجویز کند. در قوانین فعلی، نصی در خصوص جواز محرومیت از دریافت خدمات سجلی به منظور دسترسی به متهم وجود ندارد. احضار یا جلب متهم برای انجا م تحقیقات به همان نحو است که در قانون مقرر شده است و نسبت به محکومان نیز وظیفه اجرای احکام، صرفا ً اجرای مجازات مندرج در حکم است و تحمیل مجازات دیگر به محکوم فاقد مجوز قانونی است لذا به کارگرفتن شیوههایی که در استعلام آمده، توسط مقامات قضایی فاقد وجاهت قانو نی ا ست و مسلما ً اعمال چنین روش های سلیقه ای، محدود به موارد فوق هم نخواهد بود. 2 - اولاً، با عنایت به اصل 36 قانون اساسی و مواد 12 و 13 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، حکم به مجازات و اجرای آن باید به موجب قانون و با رعایت شرایط و کیفیات مقرر در آن باشد. ثا نیاً، با توجه به حصری بودن موارد مجازات تکمیلی مذکور در ماده 23 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، محرومیت اشخاص از خدمات مبتنی بر اسناد سجلی از مصادیق مجازات های تکمیلی نیست. 3 - با توجه به مصادیق حقوق اجتماعی موضوع ماده 26 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که محک وم علیه به موجب محکومیت قطعی کیفری به عنوان » مجازات تبعی « از آن محروم می شود، محرومیت از دریافت خدمات سجلی، از موارد مجازات های تبعی نیست. 4 - با توجه به پاسخ سوال 3 پاسخ به این سوال روشن است. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه