با توجه به اینکه در ماده 303 قانون آیین دادرسی دادگاه های
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/11/29
استعلام
با توجه به اینکه در ماده 303 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در مقام رأی غیابی به عدم حضور خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه؛ عدم دفاع به طور کتبی و عدم ابلاغ واقعی اخطاریه به خوانده اشاره شده است و در ماده 364 این قانون که در باب چهارم تجدید نظر گنجانده شده است، شق عدم ابلا غ اخطاریه به خوانده ذکر نشده است، خواهشمند است به پرسش های ز یر پاسخ دهید: اولاً، آیا مفهوم رأی غیابی در مرحله بدوی متفاوت از مرحله تجدیدنظر است؟ توضیح آنکه ماده 25 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 مشابه حکم ماده 364 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و ان قلاب در امور مدنی مصوب 1379 است. ثانیاً، آیا مقصود از » عدم ابلاغ واقعی اخطاریه به خوانده « اخطاریه وقت رسیدگی است یا آنکه اعم از آن است و شامل ابلاغ واقعی دادخواست تجدید نظرخواهی است که متعاقب آن تجدید نظر خوانده تبادل لوایح نکرده و دادگاه تجدید نظر استان ه م مبادرت به صدور نماید؛ در این صورت، این رأی غیابی محسوب می شود یا حضوری؟
نظریهٔ مشورتی
اولاً، با لحاظ حکم مقرر در ماده 356 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ، از حیث ملاک حضوری یا غیابی بودن رأی بین مرحله بدوی و تجدید نظر تفاوتی نیست و به نظر می رسد ق انون گذار در ماده 364 همین قانون در مقام احصاء تمامی شقوق حکم غیابی نبوده است؛ بنابراین، در فرض سوال نمی توان نسبت به مرحله بدوی و تجدید نظر ضوابط و ملاک های مختل فی را اعمال کرد. ثانیاً، از آنجا که قانونگذار ابلاغ واقعی اخطاریه را برای حضوری دانستن رأی ملاک دانسته است )ماده 303 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 (، هر ابلاغی که متضمن اخطار و یا هشداری برای مخاطب باشد؛ اعم از آنکه راجع به تعیین وقت رسیدگی و یا ابلاغ رأی صادره باشد و اعم از آنکه دارای پیوست و یا فاقد آن باشد، برای حضوری و یا غیابی تلقی کردن رأی موثر است. شایسته ذکر است در موارد تردید، اصل حضوری بودن رأی موضوع ماده 303 یاد شده مجرا است و قابلیت استناد دارد. دکتر احمد محمد ی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه